Piwo bez chmielu, czyli o Gruitach słów kilka

Jak to piwo bez chmielu?

Piwo nieodłącznie kojarzy się z chmielem. Niektórzy myślą, że piwo wręcz robi się z chmielu a im go więcej tym piwo mocniejsze. Każda reklama, jaką karmią nas koncerny piwowarskie, pełna jest wpadających do kadzi zielonych szyszek chmielowych. Więc jak to piwo bez chmielu? 

Na początek ustalmy,  chmiel jest składnikiem niemal każdego piwa i nie jest go tam tyle, co soli w zupie. Nawet, jeśli szwagier mówi „jak nie ma wymienione na etykiecie, że zawiera chmiel, to go tam nie ma” – BZDURA. 

Zapamiętajmy też:

Jakieś 99% piw produkowanych na świecie zawiera chmiel.

Jakie spełnia On role w piwowarstwie, możecie doczytać TUTAJ.

No dobrze a co z tym 1%? Owszem, można uwarzyć piwo bez chmielu. I nie jest to żadna teoria spiskowa, ani oszczędność surowców, oszustwo czy cokolwiek innego, co można wyczytać w internecie na temat „piwo bez  chmielu”. Piwo bez chmielu nazywamy Gruitem, i jest to gatunek historyczny, ale po kolei.

źródło: http://www.eckraus.com/blog/gruit-ale-recipes
źródło: http://www.eckraus.com/blog/gruit-ale-recipes

Gruit

Jak wiadomo, piwo jest jednym z najstarszych napojów świata. Jednak jego receptura i składniki, jakich używano do produkcji ewoluowały. Chmiel pojawił się w powszechnym użyciu dopiero w średniowieczu. 

Od momentu wprowadzenia Bawarskiego Prawa Czystości (Reinheitsgebot), które zarządzało, że piwo może być produkowane tylko z jęczmienia, wody, drożdży i chmielu, ten ostatni rozpoczął swoją supremację, jako jedyna przyprawa do piwa. Wcześniej, chmiel był mniej znany. Zamiast niego, do konserwacji piwa oraz nadawania mu goryczki lub innych walorów aromatyczno-smakowych, wykorzystywano różne mieszanki ziół, przypraw i korzeni. Takie mieszanki nazywano Gruitem. 

W zasadzie nie ma jednego przepisu na Gruit, każdy browarnik czy mnich (bo często to Oni zajmowali się warzeniem), wymyślał własne receptury. Najczęściej występujące w tych mieszankach rośliny to: Rozmaryn, Krwawnik Pospolity, Piołun, Wrzos, Jałowiec, Oregano, Szałwia czy Lawenda. Niejednokrotnie w takiej mieszance znajdował się też chmiel.

Dlaczego chmiel wygrał?

Teori i historii na ten temat jest wiele. Najczęściej jednak pojawiają się takie oto przyczyny: 

  1. GRUITOWY HAJ: Chmiel miał bardziej przewidywalne skutki działania. Ponieważ niektóre zioła z Gruitu miały właściwości pobudzające lub nawet psychowaktywne, a chmiel głównie uspokajał i wzmagał apetyt, był oczywistym wyborem.
  2. POLITYKA: Większość „patentów” na Gruit znajdowała się w rękach duchowieństwa, dlatego książęta chcąc ten monopol złamać faworyzowali chmiel.
  3. RELIGIA: Inną kwestią, już nieco później był fakt, że tych samych ziół używały znachorki, czyli „czarownice”, no to trzeba było coś wymyślić, aby piwa nie powiązano z szatanem, bo za tym szły duże pieniądze.

Gruit reaktywacja

Tak na prawdę, chmiel nie wyparł Gruitu tak od razu, to był długi proces. Niektóre miejsca w europie, jak na przykład Skandynawia, nigdy nie porzuciły tradycji przyrządzania Gruit Ale. Jednak, na skale komercyjną zaczęto go z powrotem warzyć dopiero pod koniec XX wieku wraz z raczkowaniem Piwnej Rewolucji, najpierw w Szkocji i Anglii a następnie już w USA. Teraz, wraz z nabieraniem rozpędu przez Piwną Rewolucję, Grut jest spotykany coraz częściej. Powstają nawet style hybrydowe takie jak Grut Ale, które chociaż nazwę ma taką samą jak średniowieczny pradziadek, jest połączeniem Ale z (najczęściej) amerykańskich chmielem z mieszanką ziół i przypraw.

Właśnie taką hybrydę mam dzisiaj przed sobą. I zaraz Wam pokaże, co w sobie skrywa!

Zielarka z Browaru Profesja

Również w Polsce, możemy już od czasu do czasu spróbować Gruitu. Pierwszy był chyba Browar Kormoran, ze swoim Gruitem Kopernikowskim z lawendą. Dzisiaj w moje ręce wpadła Zielarka z Profesji, czyli, Gruit ale jednak z chmielem – Gruit Ale.

Ekstrakt: 14 blg        Alkohol: 4,7%       IBU: 47       Chmiele: Citra, Mandarina Bavaria

Dodatki: Mieszanka ziół, Płatki owsiane

Ten głęboki pomarańcz, skrywa dużo zielonych aromatów
Ten głęboki pomarańcz, skrywa dużo zielonych aromatów

Piana:

Pomimo obecności pszenicy w składzie, niezbyt obfita. Szybko znika. Może to przez te zioła.

Barwa:

Piwo jest pomarańczowe, lekko zmętnione.

Aromat:

Już przy otwieraniu w pokoju rozniósł się aromat ziołowo-cytrusowy. Po nalaniu do szkła czuć nuty cytrusowe oraz akcenty ziołowe w postaci lawendy i innych nut kwiatowych, których już zidentyfikować nie potrafię. Zapach jest słodko-kwaśny, ale dominują akcenty ziołowe i lekkie nuty ciasteczek w tle. Gdy piwo sie ogrzeje, bardziej czuć jednak owocowe akcenty cytrusów.

Smak:

W smaku, w zasadzie od początku piwo jest wytrawne i zdecydowanie ziołowe. Znów czuję lawendę w smaku oraz takie akcenty jak z herbaty ziołowej. Po chwili coś jakby smak szałwii. Jest to dosyć zabawne, bo z przodu smaku jest gorycz a z tyłu słodycz. Najczęściej w piwie bywa na odwrót. W miarę ogrzewania, mam tez wrażenie jakbym czuł rozmaryn. Nutki chmielowe też są obecne, głównie Citra, daje się we znaki w aftertaste, bo posmak jest ziołowo-cytrusowy. Piwo jest bardzo lekkie i mega pijalne, więc znika dość szybko.

Podsumowanie:

Bardzo smaczne i ciekawe piwo, jest trochę słodkie i trochę gorzkie (jednak chyba bardziej gorzkie), jest tez tutaj sporo różnych aromatów i posmaków. Bardzo dobra propozycja do ćwiczenia sensoryki. Dobrze się to pije. Nie jest to w prawdzie czysty Gruit, ale na pewno fajny eksperyment.

Gdzie kupić?

Trudno powiedzieć, gdyż obecnie oprócz Profesji, chyba żaden inny browar nie ma Gruitu w swojej ofercie. Kormoran już jakiś czas nie wypuszczał swojego. Ja kupiłem Zielarkę w sklepie w swoim rodzinnym mieście. Warto w tej kwestii zapytać Browar Profesja na FB. Oni najlepiej wiedzą gdzie można kupić ich piwa. Ze swojej strony polecam też Spent , jest to Niemiecki browar rzemieślniczy z Berlina i robi na prawdę nieziemskie Gruity. Przy okazji wizyty w Berlinie, warto ich odwiedzić.

Podobało się? Podziel sięShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *